การดื่มน้ำไม่เพียงพอ หรือ ภาวะขาดน้ำ (Dehydration) ส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบการทำงานของร่างกายทุกส่วน เนื่องจากน้ำเป็นส่วนประกอบหลักของเลือดและเซลล์ การดื่มน้ำน้อยเกินไปจึงไม่ได้ทำให้แค่ผิวแห้งหรือหิวน้ำเท่านั้น แต่ยังส่งผลเสียต่อระบบภายในที่อาจสะสมจนกลายเป็นโรคร้ายแรงได้ โดยมีประเด็นสำคัญดังนี้
- ระบบสมอง: ทำให้สมองล้า สมาธิสั้น และเกิดอาการปวดหัวตุบๆ (Migraine) ได้ง่ายขึ้น
- ระบบขับถ่าย: เป็นสาเหตุหลักของอาการท้องผูกเรื้อรังและโรคริดสีดวงทวาร
- ระบบทางเดินปัสสาวะ: เพิ่มความเสี่ยงการเกิดนิ่วในไตและการติดเชื้อในกระเพาะปัสสาวะ
- ผิวพรรณ: ผิวขาดความยืดหยุ่น ดูแก่กว่าวัย และริมฝีปากแห้งแตก
3 ผลเสียหลักจากการดื่มน้ำน้อยที่กระทบต่อการใช้ชีวิต
การที่ร่างกายได้รับน้ำไม่ถึงเกณฑ์ที่เหมาะสม (ประมาณ 2-3 ลิตรต่อวัน) จะส่งผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานและสุขภาพในระยะยาว ดังนี้
- เลือดหนืดและความดันโลหิตผิดปกติ
เมื่อน้ำในร่างกายน้อยลง เลือดจะมีความเข้มข้นและความหนืดสูงขึ้น ทำให้หัวใจต้องทำงานหนักเพื่อสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกาย ส่งผลให้ความดันโลหิตสูงขึ้น และหากปล่อยไว้นานอาจเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมองและหัวใจ - ร่างกายสะสมของเสียและสารพิษ
ไตมีหน้าที่กรองของเสียออกจากเลือดและขับออกมาทางปัสสาวะโดยใช้น้ำเป็นตัวละลาย หากดื่มน้ำน้อย ปัสสาวะจะมีสีเข้มและมีความเข้มข้นของสารพิษสูง ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดนิ่วในไต และทำให้ลมหายใจมีกลิ่นเนื่องจากการสะสมของแบคทีเรียในช่องปาก - ระบบเผาผลาญทำงานช้าลง
น้ำมีส่วนสำคัญในกระบวนการเผาผลาญพลังงาน (Metabolism) การดื่มน้ำน้อยทำให้ร่างกายเผาผลาญไขมันได้ยากขึ้น นอกจากนี้ สมองมักจะสับสนระหว่าง “ความกระหายน้ำ” กับ “ความหิวอาหาร” ทำให้เรากินจุกจิกมากขึ้นจนนำไปสู่ภาวะน้ำหนักตัวเกิน
ตารางเช็กระดับการขาดน้ำจากสีปัสสาวะ
| สีปัสสาวะ | ความหมาย | สิ่งที่ควรทำ |
| ใส หรือ เหลืองอ่อนมาก | ร่างกายได้รับน้ำเพียงพอ | ดื่มน้ำตามปกติ |
| เหลืองสด / เหลืองอำพัน | เริ่มมีภาวะขาดน้ำเล็กน้อย | ควรดื่มน้ำเพิ่มทันที 1-2 แก้ว |
| เหลืองเข้ม / สีชา | ร่างกายขาดน้ำอย่างรุนแรง | ต้องดื่มน้ำด่วนและสังเกตอาการอื่นร่วมด้วย |
สรุปผลกระทบของการดื่มน้ำไม่เพียงพอ
การดื่มน้ำน้อยส่งผลเสียต่อร่างกายตั้งแต่ระดับเซลล์จนถึงระบบอวัยวะสำคัญ ทำให้ร่างกายอ่อนเพลีย สมองตื้อ ผิวพรรณทรุดโทรม และเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคไตและโรคหัวใจ การจิบน้ำบ่อยๆ ตลอดทั้งวันให้ได้วันละ 8-10 แก้ว จึงเป็นวิธีการดูแลสุขภาพที่ง่ายและมีประสิทธิภาพที่สุด
